نرگسِ منتظِر ظهور

*بسم الله الرحمن الرحيم* 

*قسمت ششم: موضوع جهاد تبیین*

*چرا در مشروطه، علمای دیگر نتوانستند مثل شیخ فضل‌الله نقش پنهان انگلیس را تشخیص بدهند؟*  

چرا تبیین لازم است؟ چرا خدا به پیامبرش فرمود که تبیین لازم است؟ چون مسئله، واقعاً پیچیده است و نیاز به تبیین دارد. در مسائل فردی که چند نمونه‌اش را عرض کردم؛ ولی در مسائل اجتماعی خیلی پیچیده‌تر است. بعضی‌ها زود صاحب‌نظر می‌شوند و می‌گویند باید فلان کار را انجام داد… نه! به این سادگی کسی نمی‌تواند صاحب‌نظر بشود؛ خصوصاً در مسائل بزرگ و حیاتیِ عالم اسلام. مثلاً ما در تاریخ معاصر می‌بینیم که شیخ فضل‌الله نوری، یک درکی پیدا کرده بود که برخی دیگر از علما مثل مرحوم نائینی و مرحوم آخوند خراسانی این درک را پیدا نکردند و بعداً هم متأسف شدند و گفتند که ما اشتباه کردیم. چه کسانی بزرگ‌تر و فحل‌تر از آخوند خراسانی و مرحوم نائینی سراغ دارید؟ ولی این بزرگواران، مشروطه‌ای را امضا کردند و تأیید کردند که دست انگلیسی‌ها پشتش بود؛ هرچند ظاهرش خیلی خوب بود؛ مثلاً اینکه ما مجلس و قوۀ مقننه داشته باشیم و اینکه انتخابات بشود و یک مجلسی درست بشود که قانون‌گذاری کند و اختیارات شاه محدود بشود، حرف‌های خیلی تمیزی بود اما در پشت این حرف‌های خوب، مسائل دیگری در جریان بود.

شاید بتوانیم بگوییم که شهید والامقام شیخ فضل‌الله نوری(ره) اولین عالمِ شهید انقلاب اسلامی است؛ چون تاریخ مبارزۀ ایشان با استبداد و استکبار، متصل است به تاریخ انقلاب اسلامی. ایشان وقتی داشت به شهادت می‌رسید، عمامه‌اش را پای چوبۀ دار از سر برداشت و فرمود: عمامه‌ها را برمی‌دارند… این را شیخ فضل‌الله نوری به چه کسانی گفت؟ به علمایی که مشروطه را تأیید کرده بودند. و بعداً همین‌طور هم شد، یعنی عمامه‌ها را برداشتند.

آیت‌الله بهجت(ره) در این‌باره سخنان واضحی دارد، ایشان می‌فرماید: آن عالم بزرگوار در نجف، وقتی مشروطه در ایران تصویب شد، به خانواده‌اش که در ایران بودند نامه نوشت و گفت که بیایید؛ چون حجاب در ایران برداشته خواهد شد… و سال‌ها بعد حجاب برداشته شد. آقای بهجت می‌فرماید: آن عالم چگونه این را فهمید؟ ولی مثلاً علمای بزرگی مثل مرحوم نائینی و آخوند خراسانی این را متوجه نشدند. اینها نشان می‌دهد که واقعاً مسئله پیچیده است؛ طوری نیست که برای همه قابل تشخیص باشد؛ هم در زندگی فردی، هم در زندگی اجتماعی. (ادامه دارد…)

*بسم الله الرحمن الرحيم* 

*قسمت پنجم: موضوع جهاد تبیین* 

در بعضی از مشاغل، افراد یک روان‌ شناسی‌ای خاصی دارند و می‌دانند از کدام مشتری، می‌شود پول زیادتری گرفت. البته اینها به صورت کلاسیک و آکادمیک، درس نخوانده‌اند ولی به مرور، با تجربۀ خودشان، یادگرفته‌اند چه‌کار کنند و چگونه وضعیت روانی طرف مقابل را شناسایی کنند و چگونه عملیات روانی انجام بدهند. 

مثلاً بعضی از بنگاهدارها هستند که وقتی می‌روی از آنها چیزی بپرسی، اول به شما اطلاعات نمی‌دهد؛ چه برای فروش چه برای خرید، بلکه اول شما را ارزیابی می‌کند، یعنی ارزیابی می‌کند که شما چه‌جور آدمی هستی؟ چقدر می‌تواند روی شما حساب کند؟ چقدر می‌تواند کار شما را مال خود کند و خودش این کار را انجام بدهد.

ما همیشه درگیرِ این مسئله هستیم. اگر معلم هستیم که دیگر خیلی بیشتر نیاز داریم که از اصول کار تربیتی، کار تبلیغی و کار تبیینی خبر داشته باشیم و اگر مبلّغ هستیم که دیگر بیشتر از همه باید خبر داشته باشیم. در این زمینه یکی از نکاتی که بسیار کاربردی و مهم است، با استفاده از آیات قرآن، خدمت سروران خودم تقدیم می‌کنم.

اساساً چرا تبیین لازم است؟ چون دین پیچیده است. دین یک سلسله آموزه‌های سطحی و بسیط ندارد. تازه وقتی دین را دقیق یاد گرفتی، در مقام اجرا باید از تشخیص صائب و قوی برخوردار باشی. خیلی وقت‌ها هیچ مرجع تقلیدی نمی‌تواند تکلیف ما را در زندگی روشن کند. مرجع تقلید عزیز می‌گوید من به‌طور کلی‌ گفته‌ام که مثلاً به پدر و مادر نباید بی‌احترامی کرد، احترام هر دو واجب است… شما می‌گویی: الآن پدر و مادر من با هم دعوایشان شده، من چه‌کار کنم؟ به کدام بیشتر برسم؟

یا کدام را احیاناً در نظر نگیرم و به آن یکی بپردازم؟ مرجع تقلید شما می‌گوید: من نمی‌دانم که شرایط شما چگونه است؟ من که در زندگی شما نیستم!

در مقام تشخیص مصداق، آخر سر، خودت هستی که باید فکر کنی و تشخیص بدهی. آن‌وقت برای اینکه تکلیف خودت را تشخیص بدهی، اطلاعات خودت را باید افزایش بدهی. مثلاً ده برابرِ این مطلب ساده را که باید به پدر و مادر احترام بگذاریم باید اطلاعات جمع‌آوری کنی. 

مثلاً زن و شوهر، دربارۀ نحوۀ برخورد با همدیگر می‌پرسند: من چقدر باید صبر کنم؟ از کِی دیگر صبر نکنم؟

این را هیچ‌کسی نمی‌تواند به شما بگوید. در این می‌توانند بگویند که کلاً صبر کردن خوب است و اگر نتوانستی صبر کنی، این چهار تا راه را باید اقدام بکنی… حالا مقدار صبر کردن من چقدر باید باشد؟ تا کِی باید صبر کنم؟ اینها را کسی دقیق نمی‌تواند بگوید هر کسی باید خودش تشخیص بدهد. و اگر خودت بخواهی تشخیص بدهی، نیاز به تبیین بیشتر دارد.

شما وقتی یک یخچال می‌خرید و می‌خواهید استفاده کنید، در بروشور یخچال همۀ اطلاعات را نوشته است. 

اگر اینها را بخوانی و اجرا کنی، به راحتی می‌توانی از یخچال استفاده کنی. اما دین‌داری که این‌طوری نیست؛ با یک بروشور، مشکل دین‌داری حل نمی‌شود!( ادامه دارد…)

*بسم الله الرحمن الرحيم* 

*قسمت چهارم: موضوع جهاد تبیین*

نباید بگذاریم امر رهبری مبنی بر جهاد تبیین زمین بماند و سطحی برخورد کردن با فرمایشات رهبری امری ناپسند است و نباید نگاهی سطحی داشت چرا که رهبری طرح کلی، حساب شده و دقیقی برای پیشرفت جامعه دارند.

ضرورت فعلی این کار به این خاطر است که زمینه تحریف بسیار مهیا است و دشمن با امپراتوری رسانه ای خود مقابله با انقلاب اسلامی را در دستور کار قرار داده و مجموع هزینه های دشمن برای مقابله با نظام اسلامی بسیار چشم گیر و حیرت آور است.

بسیاری از سنگرها را پشت سر گذاشته ایم و امروز به جنگ شناختی رسیده ایم که دشمن به کمک امپراتوری رسانه جنگ شناختی و تحریف وقایع علیه نظام جمهوری اسلامی را کلید زده است.

اولین سنگری که دشمن هدف قرار داده جمهوری اسلامی است که حرکت اول آنها ایجاد تحریف در انقلاب اسلامی و ایجاد یأس و ناامیدی است.

اگر انقلاب اسلامی با دو بال سبز مهدویت و سرخ عاشورا به موفقیت رسیده است دشمن نیز به شبهه پراکنی و تحریف در این دو زمینه دست می زند و این که حضرت آقا فرمودند اصل ایمان جوانان ما را هدف گرفته اند یعنی دشمنان، انقلاب ما را هدف قرار داده و با تحریف آدرس های غلط به جامعه و جوانان جامعه می دهند.

در مقابل آنها باید جهاد تبیین کرد که یکی از مصادیق آن روایتگری صحیح است چرا که دشمن روایت معکوس ارائه می دهد.

دشمن تصویری از حرکت به سوی یک آینده دلکش برای غرب ارائه می دهد و از سویی تصویری نادرست از اسلام و انقلاب ارائه می کند لذا باید جهاد تبیین کرد.

دشمن به دنبال ایجاد یاس و ناامیدی است و در مقابل چهره آرمانی از خود نشان می دهد در حالی که اگر به درون آنها نفوذ کنید خلاف آن را مشاهده خواهید کرد.

انقلاب ما به سمت تمدن نوین اسلامی حرکت می کند لذا باید به گونه‌ای تبیین کرد که به یک نظام فکری و اعتقادی رسید که با سرعت به سمت ایجاد تمدن نوین اسلامی گام برداشت.

قرآن تصویر روشنی از عمق لشکر شیطان را نمایش می دهد تا مومنین آنها را به خوبی بشناسند، تصویر سازی روشن و دقیق از جبهه دشمن یکی از مهم‌ترین کارهایی است که باید در جهاد تبیین صورت بگیرد.

محور تبیین های ما باید ایجاد امید کند اگر امید ملت از بین رفت روشن ترین راه ها را هم پیمودنی نمی بیند لذا پیوست جهاد تبیین ما باید ایجاد امید باشد و اولویت دار ترین موضوعات آن جایی است که امید آفرین تر باشد.

تفاهم به منطق نیاز دارد و پایگاه این منطق تعلقات مردم است و پایگاه تفاهمی مردم ما عاشورایی است و لذا گفتمان ما باید بر اساس منطق عمیق جامعه باشد، منطق تفاهم در تبیین مهمترین مسأله است.( ادامه دارد…)

*بسم الله الرحمن الرحيم* 

*قسمت سوم: موضوع جهاد تبیین* 

*دین‌داری چون کار پیچیده‌ای است، علاوه بر علم، نیاز به فرقان یا بینش جداکنندۀ خوبی‌ها از بدی‌ها دارد*

پس چون دین‌داری کار پیچیده‌ای است، لذا کار هوشمندانه‌ای است و به تعبیر قرآن نیاز به فرقان دارد، یعنی نیاز به بینش جداکنندۀ خوبی‌ها از بدی‌ها دارد. دین‌داری فقط نیاز به علم ندارد؛ فرقان هم می‌خواهد که این فرقان، در اثر تقوا به دست می‌آید. نیاز به بصیرت دارد؛ این‌قدر باید قرآن بخوانی تا بصیرت پیدا کنی. اطلاع پیداکردن از آیات قرآن و مضامین قرآن هم کفایت نمی‌کند بلکه فرقان، بصیرت و حکمت، لازم است.

شما در کنار یادگیریِ کتاب، حکمت هم لازم داری. یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَة (‌سوره جمعه بخشی از آیه 2) حکمت هم درواقع همان قدرت تشخیص خودِ فرد است که خداوند فرمود: پیامبر من، باید علاوه بر کتاب، حکمت هم به مردم آموزش بدهی؛ یعنی اگر فقی قرآن را آموزش بدهی، کافی نیست. البته این مضمون غیر از حکمت و فرقان و بصیرت با عبارات دیگری هم در قرآن آمده است؛ مثلاً خودِ مفهوم عقل، مفهوم تدبّر در آیات قرآن و…

اینها همه نشان می‌دهد که دین‌داری و دین‌ فهمی یک امر پیچیده است. وقتی امر پیچیده‌ای شد، نیاز به تبیین دارد. کسی نمی‌تواند بگوید: من دین را بلد هستم و دیگر نیاز به این چیزها ندارم! نه؛ مدام باید اطلاعات بگیرند، پردازش کنند، مدام باید سنجش کنند و اولویت‌ها را تشخیص بدهند؛ اولویت‌ها را راحت نمی‌شود تشخیص داد.

دین‌داری کار ساده‌ای نیست؛ هر کسی گفت که دین واضح و روشن است منظورش این است که بعد توضیحات و تأملات و بعد از تعقّل، واضح است حتی خودِ قرآن کریم هم خودش را این‌طوری معرفی می‌کند، قرآن کریم می‌فرماید: بعضی از آیات قرآن، محکم است و بعضی از آیات هم متشابه است. آیات محکم یعنی چه؟ یعنی معنایش روشن است. اما آیات متشابه، یک‌طوری بیان شده است که می‌شود از آن سوءاستفاده کرد. 

مِنْهُ آیاتٌ مُحْکَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذینَ فی‏ قُلُوبِهِمْ زَیْغٌ فَیَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْویلِه‏؛( سوره آل‌عمران بخشی از آیه 7) آیا خدا نمی‌توانست یک‌جوری آیات را نازل کند که همۀ آیات قرآن، محکم باشد و متشابه نداشته باشد؟!( ادامه دارد…)

*بسم الله الرحمن الرحيم* 

*قسمت دوم : موضوع جهاد تبیین*

*دین‌داریِ هرکسی باتوجه به امتحانات و انتظارات ویژه‌ای است که خدا از او دارد*

دین‌داری کردن با توجه به امتحانات ویژه‌ای است که هر کسی دارد، دین‌داری کردن با توجه به انتظارات ویژه‌ای است که خدا از هر کسی دارد، لذا شما نمی‌ توانی خودت را با رفیق بغل‌دستی‌ات مقایسه بکنی. مثلاً شما نمی‌توانی بگویی: من رفتم درس بخوانم، اما دچار فقر شدم لذا رها کردم و رفتم سراغ کاسبی؛ عین فلان رفیق خودم، رفیق من هم همین‌طور بود… آن‌وقت خدا ممکن است روز قیامت بگوید تو اشتباه کردی، ولی رفیقت کار درستی کرد، چون وضعیت و موقعیت شما با هم متفاوت بود… مثلاً شما خیلی بی‌صبری کردی، باید بیشتر تحمل می‌کردی…انتظارات خدا از افراد، فرق می‌کند. 

لذا نه شما می‌توانید خودتان را با آدم خوب‌ها مقایسه کنید، نه با آدم‌ بدها می‌توانید مقایسه کنید. مثلاً وقتی آقای بهجت را نگاه می‌کنی نباید از خودت مأیوس بشوی، یا اگر یک فرد گنهکار را نگاه می‌کنی، نباید به خودت مغرور بشوی.

انتظارات خدا از آدم‌ها فرق می‌کند؛ چون موقعیت‌ها متفاوت است. سخت است که آدم اولویت بین کارهای خوب را درست تشخیص بدهد. یا سخت است که اولویت بین دعاهایی که در تعقیبات می‌خواهی بخوانی را تشخیص بدهی. مثلاً این را از آقای بهجت(ره) می‌ پرسیدند، ایشان می‌فرمود: ببین از چه دعایی، دلت بیشتر استفاده می‌کند؛ برو سراغ آن دعا… تازه در اینجا هم باید دقت کنیم. مثلاً یک کسی می‌گفت: من این دعا را زیاد می‌خوانم، چون خیلی به مزاجم سازگار است. گفتم: چطور تشخیص دادی که به مزاجت سازگار است؟ معلوم شد که او از بچگی این دعا را می‌شنیده و به آن اُنس دارد. پس هنوز مزاج خودش را تشخیص نداده است، بلکه از راه انس و عادت، دارد حسّ خودش را تشخیص می‌دهد. درحالی‌که آدم ممکن است به دلیل انس، به یک چیزی علاقه‌مند بشود ولی این دلیل نمی‌تواند دلیل بر این باشد که لزوماً طبعِ او هم نیازمند به آن چیز باشد.( ادامه دارد…)